W pracy zbadano wpływ czynników pogodowych na plonowanie odmian łubinu żółtego (Juno, Parys) w latach 1991-2008 oraz dokonano prognozy plonów na lata 2050-2060 z wykorzystaniem modeli pogoda-plon przy założeniu trzech scenariuszy zmian klimatu.

Materiał źródłowy stanowiły wyniki doświadczeń odmianowych oraz obserwacje meteorologiczne pochodzące ze stacji doświadczalnych oceny odmian COBORU, zlokalizowanych we wschodniej Polsce (Głodowo, Marianowo, Sulejów, Uhnin). W analizach zastosowano metodę korelacji i regresji wielokrotnej krokowej postępującej. Dopasowanie modeli oceniono na podstawie współczynnika determinacji R², poprawionego współczynnika determinacji R²_adj, błędu standardowego estymacji oraz współczynnika determinacji R²_pred wyznaczonego przy użyciu procedury Cross Validation. Istotność równań regresji określono za pomocą testu F-Snedecora. Wybrane równania posłużyły do prognozy plonowania łubinu w warunkach podwojenia zawartości CO₂ w atmosferze (lata 2050-2060). W tym celu wygenerowano za pomocą modelu WGENK dla każdej stacji po 100 możliwych rocznych przebiegów dobowych wartości czynników meteorologicznych: promieniowania całkowitego, temperatury maksymalnej, minimalnej oraz opadów, zakładając kolejno trzy scenariusze zmian klimatu przeznaczone dla Europy Środkowej: GISS model E, HadCM3 i GFDL.

Wpływ czynników meteorologicznych na plonowanie łubinu żółtego był zróżnicowany w zależności od lokalizacji stacji i odmiany. Dominujący, ujemny wpływ na wysokość plonów obu odmian łubinu żółtego miała temperatura maksymalna w czasie kwitnienia, temperatura średnia oraz suma opadów w czasie od wschodów do początku kwitnienia. Najsilniejsze zależności między plonem a czynnikami pogodowymi uzyskano dla stacji Marianowo; współczynniki determinacji R²_pred osiągnęły wartości powyżej 0,70.

Badania wykazały, że przewidywane zmiany klimatu wpłyną korzystnie na plonowanie łubinu. Plony symulowane są wyższe od uzyskiwanych w latach 1991-2008, a najbardziej korzystny okazał się scenariusz HadCM3.